Op mijn derde dag voor de klas klampte een mentorleerling mij aan: “Meneer, zijn er dit jaar nog uitjes? Ik heb namelijk gehoord dat dit een beetje een saaie school is. En dat het eigenlijk alleen maar gaat over het voorbereiden op de eindexamens.”

Ik schrok een beetje. Dat imago kan toch niet de bedoeling zijn op een vavo-school?

Gedurende het jaar kwam ik erachter dat we inderdaad een bomvol rooster hebben, met weinig ruimte voor uitjes (al zijn ze er echt wel!). Toch was er in het verleden meer ruimte voor een spectaculair uitje op het Joke Smit College: de PWS-reis. En er was schoolbreed — bij de directie, de PWS-coördinatoren en alle secties — de vurige wens om die weer nieuw leven in te blazen. Daar ontstond de wederopstanding van dit project: het herstellen én duurzaam verankeren van de PWS-reis in de jaaragenda van onze school.

Tijdens deze reis zullen leerlingen hun PWS presenteren op een vooraf gekozen locatie die goed aansluit bij hun onderwerp. Ook kunnen zij op locatie juist de laatste puzzelstukjes van hun onderzoek verzamelen en zo daadwerkelijk veldwerk opnemen in hun PWS.

Los van het feit dat de PWS-reis iets is waar veel leerlingen naar uit kunnen kijken in een schooljaar waarin veel nadruk ligt op kwalificatie, is deze reis niet alleen gericht op het ‘leuker’ maken van het schooljaar.

Ik ben ervan overtuigd dat hierdoor aansprekendere en betere PWS’en gemaakt zullen worden. Ook zal er meer binding ontstaan tussen leerlingen onderling en tussen leerlingen en de school als instituut. Ik hoop dat we hier in de toekomst zelfs een vormend moment van kunnen maken, met nadruk op eigenaarschap en verantwoordelijkheid nemen.

Leerlingen ervaren tijdens het schooljaar en het maken van hun PWS vaak het gevoel dat zij vooral dingen ‘moeten’. Juist het PWS is echter een prachtig instrument om even los te komen van dat gevoel van moeten. Om leerlingen de ruimte te geven ergens zelf in te duiken, keuzes te maken en daar verantwoordelijkheid voor te nemen.

De PWS-reis kan daarin een belangrijke rol spelen. Het maakt het jaar niet alleen leuker, maar geeft ook meer betekenis aan wat leerlingen doen en maken. Bovendien ontstaat er onderweg iets wat in een vol vavo-jaar soms niet vanzelfsprekend is: binding tussen leerlingen onderling en met de school. Dat gun ik onze leerlingen, en dat gun ik ook het Joke Smit College.